| |
Kultura noni
Za naturalne tereny noni uważa się
południowo-wschodnią Azję i Indie. 2000 lat temu gdy przodkowie
Polinezyjczyków rozpoczynali swoją wędrówkę zabierali ze sobą wiele
roślin jako żywność i środki lecznicze. Wśród 12 najważniejszych roślin
leczniczych Noni było drugą najbardziej popularną rośliną do leczenia
dolegliwości. Noni w kulturze Polinezji odgrywa ważną rolę. W mitologii
Polinezyjskiej jest opowieść o bożku
Maui, który został przywrócony do życia po obłożeniu ciała liśćmi noni.
Na wyspach Polinezji wykształciła się
specjalna kasta uzdrowicieli nazwanych Kahuna.
Kahuna przez cały okres wzrostu codziennie przychodzi do swoich krzaków
noni, aby modlić się razem z rośliną i wzrastającymi owoami. Poświęca im
więcej czasu, niż drzewkom awa, ponieważ ich okres wzrostu nie trwa
osiem lat, jak w przypadku awy, ale tylko jeden sezon. Kahuna chce być
pewny, że owoce noni są rzeczywiście w pełni naładowane. Zrywa je, gdy
są w pełni dojrzałe i żółte, i nie ma na nich zielonych miejsc.
Ale również w tym przypadku przed zbiorem dostosowuje się do rośliny i
pyta, czy jest gotowa oddać swoje owoce. Dopiero po tym z podziękowaniem
przyjmuje je. Pakuje je w watę, zabiera do domu i układa tam w wielkim
szklanym naczyniu stojącym na słońcu, w ten sposób, aby owoce się nie
dotykały. Zamknięte naczynie przez pół roku stoi w południowej części
domu. Co dwa, trzy dni kahuna modli się razem z owocami. Owoce noni
stopniowo przyjmują ciemnobrązową barwę i wydzielają sok tego
samego koloru. Po sześciu miesiącach kahuna zbiera brązowawy sok. Do
zastosowania jako lekarstwo.
Polinezyjczycy używali roślinę nie tylko
do leczenia ale także do codziennych zastosowań, np. wykorzystują ją
przy budowaniu domów lub do farbowania niektórych swoich tradycyjnych
ubiorów. Korzenie używane są do produkcji żółtej lub czerwonej farby do
barwienia strojów tapa i fala (maty). Owoc
noni przez wieki był wspaniałym źródłem składników pokarmowych. Owoc
noni był podstawowym pokarmem dla ludzi z Tonga,
Raratonga, Samoa oraz Fidżi. Jedzono go zarówno w postaci surowej jak i
gotowanej. Aborygeńskie plemiona z Australii także spożywały surowy owoc
przyprawiany solą. Nie tylko owoce noni, ale także jego ziarna, liście,
kora oraz korzenie były spożywane i cenione za właściwości odżywcze oraz
lecznicze.
Owoc noni to
źródło enzymów, natomiast liście oraz korzenie to źródło protein, amino
kwasów, które nie mogą być produkowane przez organizm. Co więcej, każda
część rośliny noni to bogate źródło witamin i minerałów, obejmujących
witaminę C, E, wapń, magnez oraz cynk.
Podawaniu noni towarzyszyły długie,
tradycyjne rytuały oraz modły. Tubylcze kultury wyspiarskie miały
własne, odznaczające się rozumienie rdzennej flory. Na przykład, rdzenni
Hawajczycy utrzymywali własną ludowo-medyczną taksonomię. Badania
wskazują na to, iż noni należało do nielicznych lekarstw ziołowych,
które wyspiarze uważali za wiarygodne i sprawdzone. Na Hawajach,
wyuczeni uzdrowiciele leczący ziołami nazywani byli
kahuna laau lapaau. Dla nich
zarezerwowane było prawo do przepisywania terapii roślinnych. Dowody
wskazują na to, iż Hawajskie praktyki medyczne były oparte na rozległych
i szczegółowych opisach symptomów. Dawki pozostawały pod kontrolą, a
zbiór i podawanie wyciągów z roślin było monitorowane.
|
|
|